Giải pháp nào ngăn chặn tình trạng cướp ngân hàng hiện nay?

Thời gian gần đây, liên tiếp các vụ cướp ngân hàng xảy ra tại nhiều tỉnh thành với mức độ ngày càng manh động. Đối tượng sử dụng dao, súng tự chế, thậm chí vật liệu nổ để uy hiếp nhân viên và khách hàng. Chỉ trong thời gian ngắn, hàng trăm triệu đến hàng tỷ đồng có thể bị chiếm đoạt.

Điều đáng nói là phần lớn các vụ việc đến từ lỗ hổng trong quy trình vận hành, bố trí lực lượng và đào tạo nghiệp vụ bảo vệ.

Vậy đâu là giải pháp bảo vệ ngân hàng toàn diện, thực sự hiệu quả và bền vững?

Bài viết dưới đây được ông Nguyễn Chiến Thắng phân tích dưới góc độ chuyên môn của ngành dịch vụ bảo vệ chuyên nghiệp.

Các vụ cướp ngân hàng mới đây

Thời gian qua trên cả nước đã liên tiếp xảy ra các vụ cướp ngân hàng với hành vi ngày càng manh động, táo tợn. Các đối tượng không chỉ dùng dao, súng, thậm chí còn chế tạo cả bom, mìn và sẵn sàng tấn công khi bị ngăn cản.

Vụ việc xảy ra gần đây nhất là ngày 4/2/2026. Vào hồi 16 giờ 50, ngày 4/2, đối tượng Nguyễn Thành Luân đi vào quầy giao dịch tại phòng giao dịch Hợp Minh – Ngân hàng Agribank – chi nhánh Yên Bái. Khi vào quầy giao dịch, Luân không mang theo hung khí, vũ khí..

Lợi dụng lúc đông người và sơ hở của nhân viên ngân hàng, Luân đã thò tay qua ô cửa kính, lấy một tập tiền mệnh giá 500.000 đồng rồi bỏ chạy. Ngay sau khi sự việc xảy ra, nhân viên ngân hàng đã báo tin đến cơ quan công an và truy hô bảo vệ, người dân đuổi bắt Luân. Ngay sau đó, Luân bị khống chế, bắt giữ và thu giữ toàn bộ số tiền 50 triệu đồng.

Một vụ việc được dư luận đặc biệt quan tâm đó là vụ cướp ngân hàng tại Gia Lai. Cụ thể, vào chiều ngày 19/1/2026, hai đối tượng là Tài và Ân mang theo súng, chạy xe máy nhãn hiệu Exciter màu vàng – đen, gắn biển số giả đến phòng giao dịch của ngân hàng Vietcombank chi nhánh Trà Bá. Khoảng 15h52, hai người xông vào uy hiếp nhân viên và khách hàng, yêu cầu giao tiền.

Dưới sự đe dọa bằng vũ khí, nhân viên ngân hàng buộc phải làm theo yêu cầu. Chỉ trong 60 giây, hai nghi phạm chiếm đoạt gần 1,9 tỷ đồng rồi nhanh chóng rời khỏi hiện trường.

Trước đó, vào khoảng 16h50 phút ngày 29/5/2025, đối tượng Nguyễn Văn Báo (SN 1992, trú xã Giai Xuân, huyện Tân Kỳ, tỉnh Nghệ An) đã dùng dao xông vào phòng giao dịch của Ngân hàng BIDV, địa chỉ tại phường Yên Thanh, TP Uông Bí, khống chế nhân viên cướp khoảng 417 triệu đồng rồi bỏ trốn bằng xe mô tô không gắn biển số (nhãn hiệu Yamaha Sirius màu đỏ đen).

Trong các vụ việc gần đây, có thể thấy một số đặc điểm chung:

• Đối tượng chọn phòng giao dịch nhỏ, ít bảo vệ.
• Tấn công vào giờ cao điểm, khi bảo vệ phân tâm.
• Quan sát trước quy luật đóng mở cửa, vận chuyển tiền.
• Lợi dụng bảo vệ kiêm nhiệm nhiều công việc (trông xe, mở cửa, hướng dẫn khách).

Ngân hàng là nơi lưu chuyển lượng tiền mặt lớn mỗi ngày. Với các phòng giao dịch cấp huyện, dòng tiền có thể lên tới hàng chục tỷ đồng/ngày. Đây là “mục tiêu hấp dẫn” nếu hệ thống kiểm soát không được thiết kế đúng chuẩn.

Tuy nhiên, vấn đề không nằm ở việc có bảo vệ hay không. Vấn đề nằm ở chất lượng và mô hình tổ chức lực lượng bảo vệ.

Những lỗ hổng phổ biến trong công tác bảo vệ ngân hàng

Trước khi bàn tới “giải pháp”, chúng ta cần thẳng thắn thừa nhận rằng: đa số vụ việc xảy ra vì hệ thống vận hành an ninh có những điểm hở rất cơ bản. Những lỗ hổng này tích tụ theo thời gian, đến khi gặp đúng đối tượng liều lĩnh và đúng thời điểm thì rủi ro bùng phát.

1) Bố trí lực lượng mỏng

Nhiều phòng giao dịch chỉ bố trí 01 bảo vệ, nhưng lại giao cùng lúc quá nhiều đầu việc: trông xe, mở cửa, hướng dẫn khách, giải đáp thủ tục, giữ trật tự sảnh, thậm chí hỗ trợ bê đồ hoặc dắt xe cho khách.

Vấn đề ở đây không phải “bảo vệ lười”, mà là mô hình vận hành khiến bảo vệ bị phân tán sự chú ý. Khi bảo vệ quay lưng hỗ trợ khách – dù chỉ 15–20 giây – thì khu vực sảnh và quầy giao dịch gần như “mở cửa” cho mọi hành vi bất thường.

Dấu hiệu nhận biết lỗ hổng này:

• Giờ cao điểm đông khách nhưng vẫn chỉ 1 bảo vệ.
• Bảo vệ đứng một chỗ nhưng phải liên tục chạy đi chạy lại.
• Không có điểm quan sát tối ưu (đứng sai vị trí, bị che khuất tầm nhìn quầy).

2) Quầy giao dịch thiếu an toàn

Một điểm rất nhiều đơn vị bỏ qua: thiết kế quầy quyết định lớn tới khả năng phòng ngừa. Có phòng giao dịch vẫn để:

• Khe hở/vách kính thấp, khoảng cách tay với tiền mặt quá gần.
• Tiền mặt/khay tiền đặt sát cửa kính, tạo cơ hội “thò tay – giật – chạy”.
• Lối đi vào khu vực quầy không được kiểm soát chặt.

Trong nghiệp vụ, đây gọi là lỗ hổng “tiếp cận mục tiêu”: khi đối tượng có thể tiếp cận tiền mặt dễ dàng, mọi cảnh báo khác gần như chỉ còn “chạy theo xử lý”.

Điểm chuẩn cần đạt:

• Quầy tiền mặt phải có “lớp chắn” đủ cao và đủ sâu để hạn chế thao tác thò tay.
• Vùng đặt tiền/khay tiền không nằm sát vị trí tiếp xúc.
• Lối vào khu vực nội bộ có kiểm soát khóa/từ tính/điều kiện mở.

3) Kiểm soát đối tượng ra/vào còn hời hợt

Quy định “tháo mũ bảo hiểm, khẩu trang, kính râm” là đúng, nhưng triển khai thực tế thường bị vướng 2 chuyện:

• Ngại va chạm: sợ khách phản ứng, sợ ảnh hưởng trải nghiệm.
• Không có câu thoại/kịch bản chuẩn: bảo vệ nhắc kiểu cảm tính, thiếu thống nhất.

Các đối tượng phạm tội thường “test phản ứng” trước: họ vào – ra – quan sát, cố tình che mặt, đứng ở góc khuất, liếc camera, nhìn quanh cửa thoát… Nếu bảo vệ không có động thái kiểm soát dứt khoát, đối tượng sẽ đánh giá “mục tiêu dễ ăn”.

Ở góc độ này, nội dung đào tạo đạo đức và nghiệp vụ là nền tảng bắt buộc. Bạn có thể tham khảo thêm tại: Nhân viên bảo vệ có cần bồi dưỡng đạo đức và nghiệp vụ không?

4) Thiếu quy trình cảnh báo sớm

Nhiều điểm giao dịch chỉ phản ứng khi sự việc “đã xảy ra”. Trong khi nghiệp vụ bảo vệ ngân hàng phải làm tốt ngay từ bước: nhận diện hành vi bất thường.

Ví dụ các hành vi cần cảnh giác:

• Vào ngân hàng nhưng không lấy số, không giao dịch, chỉ đứng quan sát.
• Đứng quá lâu ở cửa, mắt đảo liên tục, tay trong túi áo.
• Đi cùng nhau nhưng tách vị trí, ra dấu bằng mắt/điện thoại.
• Bám theo lịch tiếp quỹ, vận chuyển tiền, quan sát giờ đóng cửa.

Nếu không có checklist hành vi và quy trình xử lý “mềm” (tiếp cận – hỏi – giữ khoảng cách – báo nội bộ), bảo vệ sẽ bỏ qua các dấu hiệu ban đầu.

5) “Nút báo động – camera – liên lạc” có nhưng thiếu đồng bộ

Đây là lỗi rất hay gặp: hệ thống kỹ thuật có đủ, nhưng khi có sự cố thì không ai chắc nút nào bấm, bấm xong ai nhận, nhận rồi làm gì tiếp.

Một hệ thống an ninh hiệu quả không chỉ là lắp thiết bị, mà là:

• Nút báo động đặt đúng vị trí và người dùng thành thạo.
• Camera có góc nhìn trọng yếu (quầy tiền mặt, cửa ra vào, sảnh).
• Có kênh liên lạc nội bộ rõ ràng (bảo vệ – trưởng ca – quản lý – công an).

Nếu thiết bị không được kiểm tra định kỳ và không diễn tập, đến lúc cần thì “không hoạt động đúng như kỳ vọng”.

6) Đào tạo phản ứng tình huống còn hình thức

Chúng tôi nhấn mạnh: bảo vệ ngân hàng không phải lực lượng trấn áp. Mục tiêu ưu tiên là:

1, Bảo vệ tính mạng nhân viên – khách hàng

2, Kích hoạt báo động – kéo dài thời gian

3, Bảo vệ hiện trường – hỗ trợ điều tra

Nếu đào tạo lệch hướng sang “đối đầu bằng sức”, rủi ro tăng lên rất nhanh, đặc biệt khi đối tượng có vũ khí. Ngược lại, nếu chỉ dạy “đứng nhìn”, thì lại rơi vào thế bị động.

Cốt lõi ở đây là phản ứng đúng vai: bình tĩnh, đúng quy trình, ưu tiên an toàn con người và kiểm soát tình huống theo lớp.

7) Thiếu diễn tập định kỳ

Phương án bảo vệ nếu không được thực hiện các hoạt động diễn tập thì chỉ là văn bản. Khi xảy ra tình huống thật, mỗi người sẽ phản ứng theo bản năng.

Những câu hỏi tưởng nhỏ nhưng cực kỳ sống còn:

• Ai bấm nút báo động?
• Ai hướng dẫn khách rời khu vực nguy hiểm?
• Ai giữ liên lạc với công an?
• Ai khóa cửa/vô hiệu lối thoát thuận lợi cho đối tượng?
• Ai ghi nhận đặc điểm nhận dạng để hỗ trợ truy bắt?

Nếu không diễn tập định kỳ và “chốt vai” rõ ràng, thì sự phối hợp sẽ rối.

8) Công tác kiểm tra – giám sát chất lượng chưa hiệu quả

Một số điểm giao dịch có kiểm tra, nhưng kiểm tra theo kiểu “có mặt là đạt”. Trong khi chất lượng bảo vệ ngân hàng phải kiểm tra theo tiêu chí:

• Tư thế quan sát, vị trí đứng có tối ưu không?
• Có chủ động kiểm soát mũ – khẩu trang – kính râm không?
• Có nhận diện người lạ vào nhiều lần không?
• Có ghi nhận nhật ký bất thường không?
• Có tuân thủ đúng quy trình không rời vị trí không?

Thiếu kiểm tra theo tiêu chí nghiệp vụ sẽ dẫn tới “đứng đủ ca nhưng không tạo ra lớp phòng thủ”.

Giải pháp 5 lớp đảm bảo công tác an ninh ngân hàng

Sau khi nhận diện rõ những lỗ hổng phổ biến, câu hỏi đặt ra không còn là “có nên tăng bảo vệ hay không”, mà là:

Tổ chức lại hệ thống phòng thủ như thế nào để ngân hàng chủ động kiểm soát rủi ro ngay từ vòng ngoài?

Từ kinh nghiệm triển khai thực tế trong lĩnh vực bảo vệ mục tiêu đặc thù, chúng tôi khuyến nghị mô hình 5 lớp phòng thủ an ninh ngân hàng. Đây không phải giải pháp mang tính lý thuyết, mà là cấu trúc vận hành có thể áp dụng ngay tại các phòng giao dịch hiện nay.

Lớp 1 – Kiểm soát vòng ngoài

Lớp phòng thủ đầu tiên bắt đầu từ… trước cửa ngân hàng. Rất nhiều đơn vị chỉ tập trung vào bên trong quầy giao dịch, nhưng thực tế đối tượng thường khảo sát từ xa. Do đó:

Yêu cầu tại lớp 1:

• Bảo vệ kiểm soát việc tháo mũ bảo hiểm, khẩu trang, kính đen.
• Quan sát hành vi khi khách còn ở khu vực gửi xe.
• Không để phương tiện đỗ sát cửa ra vào.
• Chủ động tiếp cận người có biểu hiện lảng vảng bất thường.

Quan trọng nhất: Bảo vệ phải đứng ở vị trí quan sát được cả cửa ra vào và sảnh, không đứng lệch góc khuất.

Ở lớp này, mục tiêu không phải “ngăn chặn bằng vũ lực”, mà là phát hiện sớm – làm giảm yếu tố bất ngờ.

Lớp 2 – Kiểm soát sảnh và hành vi bên trong

Khi đối tượng đã bước vào bên trong, lớp phòng thủ thứ hai phải được kích hoạt ngay lập tức.

Nhân viên bảo vệ cần:

• Quan sát chuyển động tay – mắt – hướng nhìn.
• Nhận diện người không lấy số thứ tự nhưng đứng quan sát.
• Chủ động tiếp cận với câu hỏi chuẩn mực, ví dụ: “Anh/chị cần hỗ trợ giao dịch gì để em hướng dẫn?”

Đây là kỹ thuật “tiếp cận mềm để phá thế chủ động của đối tượng”.

Khi bị tiếp cận, đối tượng có ý định xấu sẽ:

• Rời đi.
• Thay đổi hành vi.
• Bộc lộ dấu hiệu lúng túng.

Lớp 2 giúp làm giảm khả năng hành động chớp nhoáng.

Lớp 3 – Thiết kế quầy giao dịch và khoảng cách an toàn

Lớp này thuộc về kỹ thuật và bố trí vật lý. Một phòng giao dịch đạt chuẩn phòng ngừa rủi ro cần:

• Kính chắn đủ cao, không để tiền mặt sát mép.
• Bố trí tiền/khay tiền ở vị trí khó tiếp cận trực tiếp.
• Không để lối đi thẳng từ cửa vào quầy tiền mặt.
• Có cửa khóa từ bên trong khu vực nhân viên.

Đây là nguyên tắc cơ bản của an ninh vật lý:

Không để mục tiêu có thể tiếp cận dễ dàng trong 1–2 giây.

Nhiều vụ việc chỉ thành công vì quầy thiết kế quá “thuận tiện” cho thao tác giật tiền.

Lớp 4 – Phản ứng tình huống & kích hoạt hệ thống cảnh báo

Khi sự cố xảy ra, điều quyết định không phải là sức mạnh thể chất, mà là tốc độ kích hoạt quy trình.

Tại lớp này, mỗi vị trí phải có vai trò rõ ràng:

• Ai bấm nút báo động?
• Ai thông báo nội bộ?
• Ai hướng dẫn khách cúi thấp người hoặc rời khỏi vùng nguy hiểm?
• Ai ghi nhớ đặc điểm nhận dạng?

Bảo vệ ngân hàng phải hiểu rõ:

• Không truy đuổi khi đối tượng có vũ khí nóng.
• Không hành động đơn lẻ.
• Không rời vị trí kiểm soát nếu chưa có chỉ đạo.

Nguyên tắc xử lý:

1, Giữ bình tĩnh.

2, Ưu tiên an toàn con người.

3, Kéo dài thời gian.

4, Phối hợp cơ quan chức năng.

Nội dung này cần gắn với việc tăng cường năng lực lực lượng bảo vệ. Cụ thể hơn, mời bạn xem tại bài viết: Tăng cường năng lực lực lượng bảo vệ trong phòng chống tội phạm cướp giật

Lớp 5 – Diễn tập định kỳ và phối hợp công an địa phương

Đây là lớp quyết định tính bền vững của toàn hệ thống. Một phương án bảo vệ cho ngân hàng chỉ có giá trị khi:

• Được diễn tập ít nhất 1–2 lần/năm.
• Có sự phối hợp của công an địa phương.
• Có cập nhật phương thức thủ đoạn mới.

Diễn tập giúp:

• Bảo vệ quen phản xạ.
• Nhân viên giao dịch không hoảng loạn.
• Rút kinh nghiệm thực tế để chỉnh sửa phương án.

Nếu không triển khai các chương trình diễn tập, mọi quy trình đều có nguy cơ “chỉ nằm trên giấy”.

Lời kết

Cướp ngân hàng ngày càng phức tạp đối với lực lượng giữ gìn an ninh trật tự. Mỗi vụ việc đều là kết quả của quá trình quan sát, thử phản ứng và khai thác lỗ hổng từ phía đối tượng. Nếu hệ thống bảo vệ tồn tại điểm yếu – dù nhỏ – thì rủi ro chỉ còn là vấn đề thời gian.

Vì vậy, cách tiếp cận đúng trong bảo vệ ngân hàng không nằm ở việc “tăng cường vũ lực” hay bổ sung thêm một thiết bị, mà ở việc thiết kế lại toàn bộ hệ thống phòng thủ theo tư duy nhiều lớp, chủ động và kiểm soát từ sớm.

Một hệ thống bảo vệ hiệu quả cần hội tụ đủ 5 yếu tố cốt lõi:

• Phân lớp phòng thủ rõ ràng từ vòng ngoài đến khu vực quầy giao dịch.
• Bố trí lực lượng hợp lý, tránh tình trạng một người kiêm nhiệm toàn bộ.
• Đào tạo chuyên sâu và tái huấn luyện định kỳ, đặc biệt với tình huống có vũ khí.
• Diễn tập thực tế, để phản xạ trở thành kỹ năng thay vì phản ứng cảm tính.
• Kiểm tra – giám sát chất lượng thường xuyên, không để quy trình chỉ tồn tại trên giấy.

Chúng tôi luôn nhấn mạnh với các đơn vị rằng: An ninh là khoản đầu tư phòng ngừa rủi ro mang tính chiến lược.

Một sự cố không chỉ gây thiệt hại tài chính, mà còn ảnh hưởng nghiêm trọng đến uy tín thương hiệu, niềm tin khách hàng và tâm lý nhân viên. Trong khi đó, việc chuẩn hóa lực lượng bảo vệ, rà soát thiết kế an ninh và tổ chức diễn tập định kỳ hoàn toàn nằm trong khả năng kiểm soát của mỗi ngân hàng.

Đó mới là nền tảng bền vững để ngân hàng vận hành ổn định, an toàn và giữ vững niềm tin của khách hàng trong bối cảnh rủi ro ngày càng tinh vi hiện nay.